اتاق خواب یکی از مهمترین فضاها در هر خانهای است چون نسبت به دیگر قسمتهای خانه زمان زیادی از شبانه روز را در آن سپری میکنیم. بسیاری از افراد تنها به جنبه ظاهری اتاق خواب خود اهمیت میدهند و بیشترین توجه را روی طراحی و دکوراسیون اتاق دارند. ولی میبایست به نکات و فاکتورهای دیگری نیز توجه کنند که تاثیر بسزایی بر سلامت جسم و روان آنها خواهد گذاشت. از این رو کاملا عاقلانه و منطقی است که به سلامت اتاق خواب اهمیت دهند تا سلامتی خود را حفظ کنند. در این مقاله از اویتا به شما نکات مهم برای داشتن یک اتاق خواب سالم را شرح دادهایم پس تا انتهای این مطلب همراه ما باشید.
ده نکته مهم برای داشتن اتاق خواب سالم
با رعایت نکاتی که در ادامه به شما میگوییم میتوانید یک اتاق خواب سالم داشته باشید و خوابی راحت و با کیفیت را در آن تجربه کرده و از طرفی دیگر نیز سلامت جسم خود را تضمین کنید.
- استفاده از تشک مناسب
تشک یکی از مهمترین کالاهای خواب است که راحتی آن تاثیر زیادی بر داشتن خوابی مناسب در طول شب دارد. در واقع میتوان گفت این کالا در مقایسه با دیگر ملزومات خواب، بیشترین تأثیر را روی سلامتی فرد دارد در نتیجه در زمان خرید بهترین تشک، باکیفیتترین مدلها را انتخاب کرده و سرمایهگذاری کنید.
تشکهای مرغوب و باکیفیت تقریبا ۹ تا ۱۰ سال عمر میکنند البته این یک قاعدهی کلی است که همیشه صدق نمیکند و عوامل گوناگونی وجود دارند که میتوانند بر زمان تعویض تشک تأثیرگذار باشند. بهطور کلی، اگر زمان زیادی است که از تشک خود استفاده میکنید و بخشهایی از آن آسیب دیده است و هنگام دراز کشیدن روی تشک، سر و صدای زیادی تولید میکند و یا اینکه هر روز پس از بیدار شدن با سفتی و ناراحتی عضلات و مفاصل خود روبرو میشوید توصیه میکنیم که حتما برای خرید یک تشک جدید اقدام کنید. پیشنهاد میکنیم با مطالعه آشنایی با عوارض خوابیدن روی تشک کهنه و مقابله با آنها اطلاعات بیشتری در این خصوص به دست آورید.
در زمان خرید تشک به دنبال مدلی باشید که از مواد شیمیایی مضر نظیر ترکیبات آلی فرار (VOCs)، فوم پلی یورتان، وینیل و PVC در ساخت آن استفاده نشده باشد و همچنین از خرید تشکهای معطر نیز اجتناب کنید به خصوص آن دسته از افرادی که از بیماریهای تنفسی و آلرژی رنج میبرند.
- گردگیری و نظافت منظم اتاق خواب
در اتاق خواب وسایل مختلفی چون پرده، فرش، ملحفه و غیره وجود دارد که این وسایل باعث شدهاند تا اتاق خواب به یکی از اصلیترین مکانهای جمع شدن گرد و غبار تبدیل شود. در این گرد و غبارها موجودات حشره مانند کوچکی به نام مایتها (mites) یا هیرهها زندگی میکنند که از سلولهای مرده پوست بدن و شورهی انسان و حیوانات خانگی تغذیه میکنند. مایتها یکی از عوامل اصلی بروز آسم و آلرژی هستند و همچنین باعث تشدید علائم این بیماریها در فرد میشوند. بسیاری از افراد تصور میکنند که تنها با تمیز کردن میتوانند از شر این موجودات ریز خلاص شوند ولی این تصور غلط است و با انجام راهکارهای زیر میتوانید مایتها را در اتاق خواب کاهش دهید.
- هفتهای یک بار تمام ملحفهها را با آب داغ شستشو دهید.
- سطح رطوبت اتاق خواب خود را با استفاده از رطوبت گیر یا AC در حد ۵۰ درصد یا کمتر نگه دارید.
- با استفاده از دستمال مرطوب، گرد و غبار را پاک کنید.
- سعی کنید از مبلمان، کوسنهای پارچهای و پردههایی که گرد و غبار در آنها جمع میشوند، استفاده نکنید.
- از جاروبرقیهایی که مجهز به فیلتر هپا(HEPA) هستند برای جارو کشیدن استفاده کنید البته اگر جاروبرقی شما مجهز به این فیلتر نیست میتوانید به صورت جداگانه اقدام به خرید فیلتر هپا یا کیسهی میکروفیلتر دو لایه برای جاروبرقی خود کنید.
- پرهیز از قرار دادن وسایل الکترونیکی در اتاق خواب
جالب است بدانید که بدن انسان به نور و تاریکی محیط پاسخ میدهد تا از ریتمهای طبیعی روز و شب پیروی کند. اگر بدن فرد در معرض نور آبی مصنوعی که از وسایل الکترونیکی نظیر تلویزیون ساطع میشود قرار بگیرد ممکن است ریتم طبیعی شبانه روزیش از بین برود و با کاهش سطح ملاتونین، خواب او مختل شود. براساس تحقیقات و بررسیهایی که صورت گرفته شده است کودکانی که در اتاق خواب خود تلویزیون دارند خواب کوتاهتری را تجربه میکنند. همچنین یک بررسی روی خانمها نشان میدهد کسانی که با نور مصنوعی و یا تلویزیون روشن میخوابند، بیشتر در معرض افزایش وزن هستند.
برای داشتن اتاق خواب سالم و وسوسه نشدن به استفاده از وسایل الکترونیکی و دیجیتال قبل از خواب، توصیه میکنیم که تلویزیون را در یکی از اتاقهای مشترک بگذارید و همچنین گوشی موبایل در اتاق خواب شارژ نکنید. اگر از زنگ گوشی جهت بیدار شدن استفاده میکنید بهتر است یک ساعت زنگدار ارزان قیمت بخرید.
- کم کردن نور اتاق خواب
خوابیدن برای کسانی که در مکانهای شلوغ و نزدیک چراغهای خیابان و تابلوهای روشن زندگی میکنند میتواند مقداری سخت باشد. در واقع روشنایی و نور شب بدن را گیج میکند که همین مساله سبب میشود تا ترشح هورمون محرک خواب (ملاتونین) به تعویق بیفتد. اگر شما هم جزو این دسته از این افراد هستید بهترین راهکار این است که از چشم بند خواب استفاده کنید تا نور زیادی به چشمهای شما نرسد و یا اینکه یک پردهی بلک اوت (blackout) بر پنجره اتاق خواب خود نصب کنید. پرده بلک اوت از دو لایه ضخیم تشکیل شده است که لایه رویی نقش تزیینی دارد و لایه زیری مانع از ورود نور میشود.
- کمک گرفتن از فنگشویی
دکوراتورهای بسیاری جهت ایجاد انرژی صلح آمیز در اتاق خواب از اصول فنگ شویی چین باستان استفاده میکنند و شما هم با رعایت این دو اصول که در علم فنگشویی به آنها اشاره شده است میتوانید اتاق خواب سالمتری داشته باشید.
- تخت خواب خود را نزدیک به درب اتاق قرار ندهید.
- مبلمان، آینه و وسایل دکوری اضافی را از اتاق خواب خود خارج کنید.
- پرهیز از قرار دادن حیوانات خانگی روی تختخواب
بسیاری از کسانی که دوستدار حیوانات خانگی هستند تختخوابشان را با آنها به اشتراک میگذارند. ولی اگر دچار مشکلاتی چون آسم یا آلرژی باشند، این کار باعث تشدید این مشکلات میشود. در نتیجه توصیه میکنیم حیوانات خانگی خود را تا حد امکان از اتاق خواب دور نگه دارید و همیشه اتاق خود را به دقت تمیز کنید. اگر اطلاعات کافی راجع به اصل فنگ شویی ندارید، به شما توصیه میکنیم مقاله مربوط به اصول فنگ شویی برای اتاق خواب را بررسی کنید.
- کمک گرفتن از رایحه درمانی
در یک نظرسنجی که در سال 2011 میلادی انجام شد از هر 4 نفر، 3 نفر ادعا کردند که ملحفههای خوشبو سبب میشوند تا اشتیاق زیادی به رختخواب رفتن داشته باشند و اکثر افراد گزارش کردند که استفاده از ملحفههای خوشبو به بهبود خواب شبانه آنها کمک میکنند. براساس تحقیقاتی که در این زمینه صورت گرفته است ثابت شده که برخی از رایحهها سبب تقویت خواب انسان میشوند. شما برای اینکه اتاق خواب سالمتری داشته باشید میتوانید یک شمع معطر را برای مدت زمان کوتاهی در آن روشن کنید و یا چند قطره اسانس اسطوخودوس، یاس، گل رز، وانیل و یا سنبلالطیب را روی بالش خود بریزید.
- از بین بردن صداهای اضافی
یکی از دلایل اصلی بدخوابی افراد، سروصداهای محیط بیرون از اتاق خواب آنها است. این سروصداها شامل ترافیک جادهای، صدای بازی بچهها، گفتگوی همسایهها و … میشود و یا حتی خروپف همسرتان نیز ممکن است برای شما آزار دهنده باشد. به طور کلی هر صدای اضافی که در اتاق خواب شنیده شود میتواند در بدن استرس ایجاد کند و روی سلامتی فرد تأثیر بگذارد. جهت کنترل این صداها میتوان از گوشگیر و یا دستگاهی نویز سفید استفاده کرد.
- تزیین اتاق خواب با گیاهان آپارتمانی
یکی از بهترین و سادهترین راهکارها برای داشتن اتاق خواب سالم استفاده از گیاهان آپارتمانی است. چرا که برخی از این گیاهان هوا را تصفیه میکنند و باعث ایجاد آرامش در اتاق خواب میشوند. شما میتوانید با توجه به علاقهی خود از انواع گیاهان آپارتمانی نظیر گیاه مار (زبان مادر شوهر)، اسطوخودوس، پیچک انگلیسی و… در اتاق خواب استفاده کنید. برای مثال گیاه مار، دیاکسید کربن موجود در اتاق را به اکسیژن تبدیل میکند و پیچک انگلیسی نیز آلرژنهای موجود در هوا چون فرمالدئید و بنزن را از بین میبرد. پیشنهاد میکنیم مقاله مربوط به آشنایی با چند گیاه مناسب اتاق خواب برای بهبود کیفیت خواب را مطالعه کنید تا اطلاعات بیشتری در این زمینه بدست آورید.
- استفاده از رنگ آبی
تحقیقات نشان دادهاند کسانی که در اتاق خواب آبی میخوابند بهتر استراحت میکنند. در شبکیهی چشم سلولهایی به نام گانگلیونی (ganglion) وجود دارند که نسبت به رنگ آبی بهترین واکنش را نشان میدهند و همین موضوع با ایجاد آرامش سبب کاهش فشار خون و ضربان قلب میشود. به غیر از رنگ آبی، میتوانید از رنگهای سرد و خنثی چون نقرهای و خاکستری نیز برای اتاق خواب خود استفاده کنید و اگر به رنگهای گرم علاقه دارید، زرد کمرنگ هم انتخاب مناسبی است. برای کسب اطلاعات بیشتر به شما پیشنهاد میکنیم مقاله مربوط به جدیدترین رنگ اتاق خواب دخترانه و پسرانه 2025 را مطالعه نمایید.
نتیجهگیری
در نهایت باید بگوییم که برای داشتن اتاق خواب سالم ابتدا در انتخاب و خرید تشک، خرید بالش و دیگر ملزومات خواب توجه کافی داشته باشید و با کم کردن کردن نور اتاق خواب و از بین صداهای اضافی خواب راحتتری را تجربه کنید و همچنین موارد دیگری چون گردگیری و نظافت منظم اتاق خواب و تزیین آن با گیاهان آپارتمانی را نیز فراموش نکنید.